faen
خانه / دندانپزشکی و درمان ریشه / آبسه دندان و پاسخ به تمام سوالات در مورد آن
آبسه دندانی و دندانپزشکی
آبسه دندانی و دندانپزشکی

آبسه دندان و پاسخ به تمام سوالات در مورد آن

گاهی برخی از مراجعین دندانپزشکی اظهار می‌کنند که دندانشان آبسه( abscess) کرده است.مراجعین دندانپزشکی، تقریباً هر نوع تورمی را که داخل دهان خود احساس کنند abscess می‌نامند.حتی بیماران به‌اشتباه تورمی التهابی که بعد از عصب‌کشی، جراحی‌های دندان و لثه و یا کشیدن دندان اتفاق می‌افتد را آبسه می‌نامند.در اینجا می‌خواهیم به این سؤال پاسخ بدهیم که آبسه دندانی چیست ، چه علتی دارد و راه‌های درمان آبسه دندانی چیست؟

آبسه چیست؟

هر نوع تجمع چرک و عفونت که توسط بافت بدن محصورشده باشد را آبسه (abscess)می‌گویند.در آبسه‌های دندانی، علت آبسه یک دندان عفونی یا یک ناحیه عفونی با دندان قبلی عفونی است.بنابراین علت آبسه عفونت می‌باشد ولی خود این قضیه به این معنی نیست که در داخل abscess عامل عفونت هم حضورداشته باشد.عامل آبسه‌های دندانی اغلب در خارج از آبسه می‌باشد و بیشتر آن‌ها باکتری‌ها هستند.

علت آبسه دندانی چیست؟

علت اصلی abscessدندانی پوسیدگی دندان‌ها هستند یعنی میکروب‌ها علت اصلی می‌باشند.. معمولاً در تمام آبسه‌ها منشأ مشکل به دندان‌ها بر می‌گردد.در بیشتر موارد هم منشأ abscess «ریشه» دندان‌ها می‌باشد.بنابراین درمان آن هم با درمان دندان یا کشیدن دندان و حذف علت صورت می‌گیرد.
بیماری‌های لثه،ضربه‌ها و صدمات وارد شده به دندان،کشیدن دندان و جراحی ایمپلنت هم می‌تواند abscessدر دهان ایجاد کند که بستگی به علت، هرکدام ممکن است درمان‌های خاص خود را داشته باشند.

آیا وقتی آبسه داریم نمی‌توانیم دندانمان را درمان کنیم و باید منتظر باشیم که آبسه از بین برود؟

گفتیم که منشأ علت abscess تقریباً در تمام موارد، دندانی است.بنابراین تا زمانی که دندان درمان نشود، abscess درمان قطعی نخواهد شد.ولی گاهی حضور خود آبسه یا خطرات و علائمی که ایجاد می‌کند(مانند تب) باعث می‌شود که رفع این علائم در اولویت دندانپزشک قرار بگیرند.به‌علاوه گاهی بی‌حسی دندان و کنترل درمان در حضور تورم abscessدشوار است.ازاین‌رو است که گاهی ممکن است تجویز آنتی‌بیوتیک، قبل،همزمان یا بعد از درمان صورت بگیرد.ولی در افراد با سطح ایمنی عادی و فقدان علائمی مانند تب و بی‌حالی و … به‌ندرت ممکن است که نیاز به تجویز آنتی‌بیوتیک باشد و درمان‌های قطعی دندانپزشکی برای درمان کفایت می‌کند.بنابراین درمان قطعیabscess دندانی، درمان دندانپزشکی است و نه استفاده از دارو.( از اینجا مطلب آنتی بیوتیک های اندو را بخوانید. )

آبسه دندان و عصب کشی
آبسه دندان و عصب کشی

آبسه می‌تواند خطرناک باشد؟

آبسه دندانی در نوع خود در آغاز خطر جانی ندارد. ولی می‌تواند تبدیل به یک خطر شود و حتی سلامتی شمارا تهدید کند.abscess دندانی چند سرنوشت می‌تواند داشته باشد.در یک حالت وقتی abscess به فضاهای فک و صورت شما گسترش پیدا کند و حتی می‌تواند تنفس را مختل کند.در حالت خطرناک دیگر،گسترش آن در فضاها به ترومبوز سینوس کاورنوس و حتی مرگ می‌تواند منجر شود.در حالت‌های دیگر گسترش عفونت متعاقبabscess می‌تواند به حضور عفونت در خون(سپتی سمی)، مننژیت و … منجر شود. abscessدندانی از جمله مواردی است که ممکن است اورژانس بستری شدن در بیمارستان برای بیمار ایجاد کند.اما تمام این موارد خطرناکی که اشاره شد،در موارد بسیار پیشرفته عفونت‌های دندانی هم بسیار نادر بوده و در افراد با ایمنی نرمال به‌ندرت ممکن است مشاهده شوند.بنابراین علیرغم اینکه باید حتماً در صورت بروز abscess دندانی، در اسرع وقت مبادرت به درمان کنید، از بابت خطرات جانی نگران نباشید.
آبسه‌ها ممکن است حاد باشند و درد زیادی ایجاد کنند.از طرف دیگر آبسه می‌تواند مسیری مزمن را طی کند.به این صورت که چرک محصورشده در استخوان، مسیری رو به خارج شدن پیدا می‌کند.خروجی این مسیر می‌تواند روی پوست صورت و یا داخل دهان باشد و به‌صورت جوشی که از آن چرک خارج می‌شود خود را نشان دهد.به این مسیر خروج چرک در اصطلاح عمومی مسیر سینوس می‌گویند(هرچند که اصطلاح علمی دقیقی نیست). در شرایط حضور مسیر تخلیه، اغلب برخلاف آبسه‌های حاد، درد زیادی وجود ندارد.

فرق کیست و آبسه چیست؟

بسیاری از بیماران فرق کیست و آبسه را نمی‌دانند و آن‌ها را باهم اشتباه می‌گیرند.از طرف دیگر بسیاری از دندانپزشکان هم از توضیح واضح تفاوت طبقه‌بندی کیست و abscess و ارتباط این دو باهم ناتوان‌اند.بیماران همیشه این سؤال رادارند که آیا کیست وabscess یکی هستند و اگر خیر آیاabscess می‌تواند منجر به کیست شود یا خیر.
کیست و abscess هر دو، توده‌ای از بافت خوش خی‌ام هستند که با مایع یا چرک پرشده‌اند.اما کیست و آبسه دو مقوله کاملاً جدا از هم هستند.آبسه یک تعریف کلینیکی دارد که به تورم،حضور چرک و علت عفونی وابسته است.اما کیست تعریف کلینیکی مشخص ندارد و یک یافته میکروسکوپی محسوب می‌شود.یعنی با معاینه،مشاهده و حتی عکس‌های رادیوگرافی معمول، قطعیتی در مورد حضور کیست وجود ندارد و بعد از خارج کردن و زیر میکروسکوپ پاتولوژیست در مورد آن اظهارنظر می‌کند.کیست‌ها برخلاف abscess شایع نیستند ولی متأسفانه به‌اشتباه عبارت «کیست دندانی» زیاد توسط بیماران و حتی دندانپزشکان استفاده می‌شود.درحالی‌که بیشتر مواقعی که اصطلاح کیست استفاده می‌شود، کیست واقعی وجود ندارد!
abscessمی‌توانند منجر به ایجاد کیست بشوند ولی باز این قضیه شایع نیست.

abscess چه طور درمان می‌شود؟

درمان اصلی abscessدندانی، رفع علت آبسه است.این علت اغلب یک (یا چند) دندان عفونی‌شده است. درمان عفونت دندانی با درمان کانال‌های ریشه دندان یا خارج کردن دندان صورت می‌گیرد.در کنار درمان دندان، درمان‌های کمکی هم در مواردی ممکن است در نظر گرفته شود.مانند درناژ abscess( ایجاد مسیری رو به بیرون که چرک آبسه خارج شود) یا استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها برحسب نیاز و تشخیص دندانپزشک.

آیا تورم و درد بعد از عصب‌کشیabscess عفونی است؟

بعد از عصب‌کشی ممکن است تورم و درد شدید داشته باشید.حالتی مانندabscess عفونی که بیماران را نگران می‌کند که نکند دچار عفونت خطرناکی شده‌اند.این تورم‌ها در بیشتر موارد علت التهابی دارند و نه عفونی .نگرانی در مورد آن‌ها بی‌مورد است چون علت عفونت (دندان) درمان شده است زمانی که بعد از درمان عصب‌کشی با تورم و درد غیرمنتشر بدون تب، بی حالی و علایمی مانند سرماخوردگی مواجهیم، آبسه عفونی وجود ندارد و نیاز به نگرانی در مورد خطراتabscess وجود ندارد.

abscess باعث لقی دندان می شود؟

در مواردی ممکن است که لقی دندان هم ایجاد شود که بعد از درمان دندان  بهبودی حاصل شده و معمولا لقی برطرف می شود و نباید در این مورد خیلی نگران بود.

درباره دکتر علی مرسلی

دکتر علی مرسلی
دندانپزشک – متخصص درمان ریشه – بورد تخصصی اندودانتیکس کرج، خیابان شهید بهشتی جنب شهرکتاب مرکزی، ساختمان پزشکان نور واحد 20 /تهران، پل گیشا 02188283006

12 نظرات

  1. Avatar

    سلام خسته نباشيد من دندانه اخر قبل از دندان عقلم ابسه كرده ايا حتما بايد تخليه شود با قرص انتيبيوتيك احتمال خوب شدن هست؟

  2. Avatar
    مريم زلفي

    سلام.
    آقاي دكتر من دندون ٦ فك پايين سمت راستم رو تقريبا ٢،٣ سال پيش عصب كشي كردم.از ديروز درد شديدي دارم كه باعث ورم خيلي زياده سمت راست صورتم شده كه با مراجعه به دكتر و گرفتن عكس تشخيص دادن كه ريشه همان دنداني كه عصي كشي كردم آبسه كرده و به من پني سيلين و چرك خشك كن و مسكن دادن و گفتن كه بعد از اينكه ورم و آبسه دندانم خوب شد ميتونم برم و بكشم.با توجه به درد خيلي خيلي شديدي كه دارم آيا امكان كشيدن دندانم با اين شرايط هست؟
    اگر هست بعد از كشيدن كشكلي پيش نمياد؟

  3. Avatar
    سما عباسی

    سلام آقای دکتر
    من یک دندون پوسیده دارم که چندماه پیش کنارش تورم شدید ایجاد شد همراه با درد زیاد. با قرص خوردن درد از بین رفته و تورم صورتم هم کمتر و کمتر شد و من احساس میکردم که از بین رفته اما امروز از روبرو از خودم عکس میگرفتم که متوجه شدم یک طرف صورت تورم دارم و از طرف دیگه بزرگتره میخام بدونم بخاطر همون دندونه بنظر شما؟ خسته نباشید و ممنون.

  4. Avatar

    با سلام
    آیا دندانی که عصب کشی شده باشدو از عصب کشی آن 5 سال بگذرد وآبسه کرده باشد نیاز به عصب کشی مجدد دارد؟

  5. Avatar

    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر سوالی داشتم اونم اینکه دندان 1 و 2 من در فک بالا من حدود 10 سال پیش عصب کشی شده بود که اخیرا درد خفیف میکرد و با لمس ناحیه نزدیک حفره بینی و کمی بالاتر هم کمی درد میکرد(خفیف) که با مراجعه به دندانپزشک و عکس برداری بهم گفتند چون ضایعه وسیع هست ارجاع میدیم به متخصص اندو من هم رفتم متخصص اندو که دور هم هست از شهرستان دو باره هر دو دندان رو در یک جلسه عصب کشی مجدد کردند و گفتن عفونت وسیع هست و کیست هست و 3 جلسه باید برم، برام آنتی بیوتیک آموکسی کلاو و مترونیدازول و همینطور آمپول پنی سیلین و مسکن ایبوپرفین و همینطور آمپول کترولاک تجویز کردن، و 3 4 روز اول درد با همین آمپول مسکن و دارو ها کنترل شد البته درد داشتم ولی اورژانسی نبود فقط و ازار دهنده بود ،الان روز ششم هست و احساس میکنم یک توده مثل نخود فشرده شده روی حفره بالای بینی و ریشه و از لثه همون دندان ها هم زده بیرون مثل آبسه که به دکترم هم زنگ زدم کفتند طبیعی هست ، میخواستم ببینم نظر شما در این باره چیه با توجه به اینکه قبل از مراجعه به اندو این مشکلات نبود و من اصلا درد نداشتم اینطور، بیحال هم هستم و همش میخوام بخوابم. و در نهایت اینکه این توده مثل نخود الان بعد عصب کشی مجدد اینطوری سفت و ملموس شده و قبل مراجعه به اندو اصلا چیز سفتی احساس نمیکردم. میخواستم بدونم ممکنه خود به خود بترکه و اصلا خطر داره و در کل نظر شمارو بدونم. با تشکر

    • دکتر علی مرسلی

      سلام
      خطری وجود ندارد ولی این قضیه باید بعد از خاتمه مراحل درمان مجدد ریشه برطرف شود و چون درمان را متخصص درمان ریشه انجام می دهد نگران نباشید .

  6. Avatar

    با درود در زمان عفونت دندان را کشیده و همزمان برایم ایمپلنت گذاشتند ولی درد شدید داشتم و روی لثه کنارش چرک زد با اینکه ۷۰ آموکسی خوردم… ان را درآوردند ایا این چرک برای دندانهای اطراف خطرناک است و کی از بین میرودو کی میتوان دوباره اقدام به ایمپلنت کرد ممنون

    • دکتر علی مرسلی

      معمولا دو الی سه ماه بعد ،پس از اینکه التیام استخوان بررسی شد در مورد درمان مجدد می شود اقدام کرد. اگر ایمپلنت ناموفق خارج شده است نگرانی نباید از این بابت وجود داشته باشد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *