خانه / برای همکاران دندانپزشک / MTA :مروری برخطاپوشی و عطابخشی MTA در اندودانتیکس
اندودنتیکس دندانپزشکی و MTA
اندودنتیکس دندانپزشکی و MTA

MTA :مروری برخطاپوشی و عطابخشی MTA در اندودانتیکس

یکی از موادی که معرفی آن به دندان‌پزشکی موجب تحولی در درمان‌های دندانپزشکی شده است ماده می‌باشد. افتخار معرفی این ماده به دندانپزشکی دنیا را یک دندان‌پزشک متخصص ایرانی به نام دکتر محمود ترابی‌نژاد دارد.

اولین بار سمان پورتلند در سال 1878 برای درمان کانال ریشه در آلمان استفاده شد. به طور ساده و کلی MTA در واقع با اضافه شدن اکسید بیسموت به سمان پورتلند ابداع شد.MTA در واقع یک مادهٔ انقلابی در دندان‌پزشکی محسوب می‌شود. چرا که قابلیت سیل و تطابق بافتی این ماده نقش مهمی در درمان‌های منجر به حفظ، افزایش پیش‌آگهی درمان دندان و درمان‌های بازسازی (رجنراسیون دندان) دارد.

این ماده مشخصات منحصربه فردی دارد که باعث می‌شود در دانش اندودانتیکس جایگاه ویژه‌ای داشته باشد. از جمله اینکه تطابق بافتی خوبی دارد، برای سلول‌ها سایتوتوکسیک نیست در عین حال که آنتی‌باکتریال است، بعد از ست شدن استحکام قابل‌قبولی داشته و غیرقابل جذب است.

MTA سفید یا خاکستری؟

دندان‌پزشکان در مورد خواص نوع سفید و خاکستری MTA حرف‌های متناقضی شنیده‌اند. ولی برآیند بیشتر نتایج کلینیکی این است که این دو نوع MTA تفاوت محسوسی از نظر خواص با هم ندارند. نوع سفید ذرات ریزتر و میزان اکسید آهن کمتری داشته و در نتیجه احتمال تغییر رنگ دندان در کاربرد آن کمتر است.

نحوهٔ کاربرد ماده و ستینگ:

MTA به نسبت سه قسمت پودر و یک قسمت مایع مخلوط می‌شود و از لحظهٔ مخلوط شدن تا حدود چهار دقیقه که رطوبت ماده از دست نرفته بهتراست در محل قرار بگیرد. البته برای مارک‌های مختلف ماده که توسط شرکت‌های متفاوتی تولید می‌شوند، ممکن است دستورالعمل آماده‌سازی و مشخصات متفاوتی ذکر شده باشد. زمان ستینگ هم برای محصولات مختلف شرکت‌های سازنده چند ساعت طول می‌کشد.

بیشترین کاربردهای MTA:

  • پالپ کپ مستقیم یا غیرمستقیم
  • درمان ریشهٔ دندان‌های نابالغ
  • مسدود کردن پرفوراسیون‌ها
  • ماده رتروگرید در جراحی آپیکواکتومی
  • ماده پرکردن کانال
  • درمان‌های رجنراسیون یا ری‌واسکولاریزاسیون
  • تحلیل داخلی یا خارجی ریشه
  • پالپوتومی دندان‌های شیری

اشتباهات رایج در کاربرد MTA:

برخی از همکاران دندان پزشک بعضاً تصورات نادرستی در استفاده از MAT دارند. بعضاً مشاهده می‌شود که در مورد کاربردهای معجزه‌آمیز آن اغراق می‌شود و انتظارات بیش از حد از درمورد خواص این ماده داریم. در حقیقت اگر درمان به طور صحیح انجام نشود و اهداف اصلی درمان محقق نشود، هیچ مادهای نمی‌تواند پیش‌آگهی درمان را بهتر کند.

یکی از اشتباهات رایج در کاربرد MTA این است که به ندرت دیده‌می‌شود بعضی از همکاران وقتی نمی‌توانند اوریفیس کانالی را پیدا کنند یا آن‌را در طول کارکرد آماده‌سازی کنند، سعی می‌کنند با MTA مسئله را ماستمالی کنند! در حالی که در این موارد MTA کمکی به بهتر شدن پیش‌آگهی نمی‌کند.

مسئله دوم این است که هندلینگ و کاربرد صحیح این ماده دشوار و یک مهارت تخصصی است. صرف قرار دادن این ماده (به اصطلاح چپاندن!) به این معنی نیست که سیل (Sealing) مورد نیاز تأمین شده است.

قرارگیری غیرصحیح MTA می‌تواند امکان هر نوع درمان دیگری را در آینده غیرممکن کند. چون در بسیاری از موارد خارج کردن ماده‌ای که به طور کامل ست شده اگر غیرممکن نباشد راحت نخواهد بود.

اشتباه شایع دیگر در کاربرد این ماده، قرار دادن آن در سطوحی است که در تماس با ترشحات زیاد یا شسته شدن هستند. همچنین عدم قرار دادن منبع رطوبت در مجاورت ماده، مانع از ستینگ آن می‌شود.

مورد دیگر پرکردن کانال‌ها با MTA بدون در نظر گرفتن نیاز احتمالی به گیر از داخل کانال برای تمهیدات گیردار ترمیم است.

MTA را نمی‌توانید در محلی قرار دهید که به طور مستقیم در معرض جریان بزاق و ترشحات دهانی قرار داشته باشد؛ بنابراین ماده مناسبی برای سیل پرفوراسیون‌های کرونالی نیست. همچنین ضخامت خیلی زیاد این ماده ممکن است ست نشود و کارایی نداشته باشد.

MTA کاربردهای خودش را دارد و ماده روتین پرکردن کانال نیست. این ماده برای محکم کاری یا پوشاندن روی خطاهای اندو مانند فایل جداشده داخل کانال یا کانال آور شده نیست. وقتی هم که نتوانید کانالی را پیدا کنید، قرار دادن این ماده روی محل نه تنها تاثیری روی بهتر شدن پروگنوزیس ندارد بلکه درمان بعدی توسط اندودنتیست را با دشواری مواجه می‌کند.

چه نوعی از MTA بخریم؟

بالطبع بهترین نوع ماده‌ای که می‌توانید استفاده کنید، ماده اصل و اوریجینالی است که در مورد این ماده، مارک ProRoot است؛ اما ازآنجایی‌که این مارک قیمت بسیار بالایی دارد و در بازار ایران تقریباً نایاب است، انواع ایرانی، برزیلی، کره‌ای و لهستانی هم انتخاب‌های نسبتاً مناسبی در بازار حال حاضر ایران هستند. یک نوع از انواع ایرانی وجود دارد که از کیفیت قابل‌قبول و قیمت بسیار مناسبی برخوردار است. ولی توجه کنید که برای همین مارک ایرانی هم انواع تقلبی توسط سودجویان در سال‌های اخیر مشاهده‌شده که تولیدشده است.

اندودنتیکس دندانپزشکی و MTA
اندودنتیکس دندانپزشکی و MTA

در پایان:

MTA ماده بسیار مؤثری در افزایش موفقیت‌های درمان‌های دندان‌پزشکی است و کاربرد آن شاید بتوان گفت که محدود به اندودنتیست‌ها نیست ولی حقیقت این است که ما به‌عنوان دندان‌پزشک موظف هستیم که کارهایی را انجام دهیم که برای آن‌ها آموزش‌دیده‌ایم. دندان‌های مراجعین ما، مدل‌های فانتوم نیستند و اجازه نداریم مهارتی را که آن را به روش آکادمیک (چه در دانشگاه چه خارج از دانشگاه) کسب نکرده‌ایم روی آن‌ها آزمون‌وخطا کنیم؛ بنابراین در کاربرد هر ماده و روشی باید با اندیکاسیون‌ها و محدودیت‌های آن آشنا شویم تا درمان‌هایی که انجام می‌دهیم مصداق درمان‌های حرفه‌ای، علمی و اخلاقی باشند.

 

درباره دکتر علی مرسلی

دکتر علی مرسلی
دندانپزشک – متخصص درمان ریشه – بورد تخصصی اندودانتیکس کرج:خیابان شهید بهشتی جنب شهرکتاب مرکزی ، ساختمان پزشکان نور واحد20/تهران،پل گیشا02188283006

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *